Dostep do rynku pracy w Holandii

Jesli chca Panstwo pracowac w Holandii, rynek pracy w holandii istnieja ku temu rózne mozliwosci. Mozna podjac prace bedac zatrudnionym u pracodawcy holenderskiego na umowe o prace (bezposrednio lub poprzez biuro posrednictwa pracy), bedac oddelegowanym lub prowadzac wlasna dzialalnosc gospodarcza. Rodzaj stosunku pracy decyduje o przepisach, które maja zastosowanie. Stosunek pracy ma równiez decydujace znaczenie, jesli chodzi o warunki pracy, które Panstwu przysluguja.

Dopóki nie funkcjonuje pelen swobodny przeplyw pracowników, obowiazuje nastepujaca nadrzedna zasada: jesli wykonuja Panstwo prace w Holandii w charakterze pracowników, pracodawca musi posiadac zezwolenie by umozliwic Panstwu prace. Tylko wówczas pracuja Panstwo legalnie. Jako legalni pracownicy w Holandii maja Panstwo w wiekszosci przypadków takie same prawa jak pracownicy holenderscy. Zawsze maja Panstwo prawo do wynagrodzenia w wysokosci przynajmniej placy minimalnej (okolo 1280 euro brutto miesiecznie w przypadku pelnego etatu. Dokladne kwoty znajduja sie na stronie www.employment.gov).

Pozwolenie na prace

Jesli beda Panstwo pracowac dla holenderskiego pracodawcy, za posrednictwem holenderskiego lub polskiego biura posrednictwa pracy lub bezposrednio, obowiazuja przepisy ustawy o zatrudnianiu cudzoziemców. Ustawa ta stanowi, ze pracodawca lub biuro posrednictwa pracy, by umozliwic Panstwu prace, musi miec pozwolenie na prace. Pracodawca uzyskuje pozwolenie na prace tylko w sytuacji, gdy nie dysponuje pracownikami holenderskimi, ani tez pracownikami z innego kraju czlonkowskiego Unii Europejskiej (podlegajacemu swobodnemu przeplywowi pracowników). Pracodawca lub biuro posrednictwa pracy musi zapewnic pracownikowi odpowiednie zakwaterowanie oraz przestrzegac obowiazujacych warunków zatrudnienia i warunków pracy.

Wyjatki
W niektórych sektorach trudno jest znalezc pracowników w Holandii. Dlatego w tych sektorach pracodawcy latwiej uzyskaja pozwolenie na prace dla pracowników z Polski oraz z innych nowych krajów czlonkowskich. Urzad Pracy i Dochodów (CWI) nie sprawdza wtedy, czy mozna znalezc pracowników holenderskich. Zawsze obowiazuje jednak dbalosc o odpowiednie zakwaterowanie i nalezyte warunki zatrudnienia i warunki pracy. Sektory te sa ustalane przez rzad. Na stronie www.employment.gov mozne przeczytac o aktualnym stanie rzeczy.

Równiez dla okreslonych stanowisk obowiazuja elastyczniejsze przepisy. Dotyczy to wyzszej kadry kierowniczej, specjalistów, trenerów sportowych, specjalistów zajmujacych sie nowymi technologiami (np. informatyków), uznanych artystów scenicznych i muzyków oraz artystów cyrkowych.

Uwaga!
Przepisy dotyczace pozwolenia na prace sa skierowane do pracodawców. Pracownicy nie musza osobiscie zabiegac o pozwolenie na prace, aczkolwiek rozsadnie jest zbadac czy pracodawca spelnia wymogi. Bowiem tylko w takiej sytuacji pracuja Panstwo legalnie w Holandii i moga miec prawo do holenderskiej opieki spolecznej. Inspekcja Pracy systematycznie kontroluje, czy pracodawcy przestrzegaja przepisów. Jesli nie, otrzymuja wysokie grzywny. Pracownicy nie moga zostac ukarani grzywna, chyba ze nie sa w stanie okazac dowodu tozsamosci. Zawsze istnieje duze ryzyko utraty pracy i pozostania bez srodków do zycia. W takim przypadku nie maja Panstwo prawa do zasilku.

Praca poprzez biuro posrednictwa pracy

Jesli chca Panstwo podjac prace poprzez holenderskie biuro posrednictwa pracy, wazne jest, by wybrac godnego zaufania posrednika. Istnieja nieuczciwe biura wykorzystujace pracowników - doprowadzaja one do sytuacji, w której pracownicy pracuja bez podpisanej umowy, nie otrzymuja godziwego wynagrodzenia ani nie zapewnia sie im godnych warunków mieszkaniowych. Rózne organizacje branzowe posluguja sie znakami jakosci. Przykladem moga byc stowarzyszenia branzowe biur posrednictwa pracy ABU i NBBU. Takze w sektorze rolniczym i w branzy przetwórstwa miesa istnieja znaki jakosci przyznawane firmom wykonujacym zlecenia i posrednikom pracy. Wybierajac biuro zrzeszone moga Panstwo byc pewni, ze Panstwa prawa zostana zagwarantowane.

Wiecej informacji
Wiecej informacji na temat znaków jakosci oraz biur posrednictwa pracy znajda Panstwo miedzy innymi na stronach www.abu.nl (takze w jezyku polskim), www.nbbu.nl, www.kiesria.nl (sektor rolniczy) i www.kiesriv.nl (sektor przetwórstwa miesa). Takze polska branza posrednictwa pracy pracuje nad stworzeniem rejestru uczciwych posredników pracy. Prosze zasiegnac informacji zanim podejma Panstwo wspólprace z danym biurem.

Przepisy dotyczace pracy poprzez biuro posrednictwa pracy

Jesli pracuja Panstwo w Holandii korzystajac z uslug biura posrednictwa pracy, obowiazuja wtedy dodatkowo przepisy ustawy o rozlokowaniu pracowników przez posredników (WAADI):

  • biuro posrednictwa pracy nie moze domagac sie pieniedzy (lub zaplaty w innej formie) za rozlokowanie pracownika;
  • biuro posrednictwa pracy musi z wyprzedzeniem poinformowac Panstwa na pismie o warunkach pracy w miejscu pracy;
  • wynagrodzenie otrzymuja Panstwo zgodnie z ukladem zbiorowym biura posrednictwa pracy lub firmy, w której Panstwo pracuja (jesli biuro posrednictwa pracy nie ma podpisanego ukladu zbiorowego);
  • nie moga byc Panstwo rozlokowani do firm strajkujacych (lub ich oddzialów) lub firm, które sa zajete.

Zazalenia
Jesli Panstwa biuro posrednictwa pracy nie przestrzega tych przepisów, mozna zlozyc na nie zazalenie w Inspekcji Pracy (adresy na odwrocie).

Swobodny przeplyw uslug

W calej Unii Europejskiej obowiazuje swobodny przeplyw uslug. Oznacza to, ze polska firma z polskimi pracownikami moze wykonywac pewna prace lub zlecenie w Holandii. Do tego celu nie potrzeba pozwolenia na prace. Firma jednakze musi sie zarejestrowac w Urzedzie Pracy i Dochodów (CWI) udzielajac informacji o przedsiebiorstwie, usludze oraz podac tozsamosc pracowników. Swiadczenie uslug to pojecie bardzo szerokie: prace moga byc bardzo rózne. Istotnym wyjatkiem jest jednak to, ze nie dotyczy to "udostepniania pracowników". Jesli przyjezdzaja Panstwo do pracy w firmie holenderskiej poprzez polskie biuro zajmujace sie posrednictwem pracy lub delegowaniem pracowników (na przyklad osoby zbierajace pomidory), w takiej sytuacji wymagane jest pozwolenie na prace. Biuro, które Panstwa rozlokowuje lub Panstwa pracodawca musi sie o nie ubiegac. Tylko wtedy pracuja Panstwo legalnie.

Obowiazek rejestracji
Formularze (w jezyku angielskim i niemieckim) z wnioskiem o rejestracje znajduja sie na stronie www.cwinet.nl.

Osoby prowadzace wlasna dzialalnosc gospodarcza i wolni strzelcy

Poniewaz obowiazuje swobodny przeplyw uslug, moga Panstwo pracowac w Holandii na wlasny rachunek lub jako wolni strzelcy. Jesli prowadza Panstwo wlasna dzialalnosc gospodarcza, zleceniodawca nie musi wystepowac o pozwolenie na prace, by umozliwic Panstwu prace. W swietle holenderskiego prawa traktowani sa Panstwo jako osoby prowadzace wlasna dzialalnosc gospodarcza, jesli:

  • pracuja Panstwo wylacznie na wlasne ryzyko
  • sa Panstwo bezposrednio i calkowicie wynagradzani przez swojego zleceniodawce
  • sami Panstwo decyduja o wyborze danej pracy, o warunkach pracy i placy
  • pracuja Panstwo dla wiecej niz jednego zleceniodawcy

Sa to podstawowe kryteria brane pod uwage przez Urzad Skarbowy i Inspekcje Pracy w przypadku kontroli czy dana osoba prowadzi wlasna dzialalnosc gospodarcza. Jesli nie spelniaja Panstwo tych kryteriów, zostana Panstwo potraktowani jako pracownicy zatrudnieni na umowe o prace. W takim przypadku pracodawca musi posiadac dla Panstwa pozwolenie na prace. Inspekcja Pracy w przypadku kontroli rozpatruje sytuacje faktyczna danej pracy (niezaleznie od tego, jakie sa ustalenia na papierze).

Oswiadczenie o stosunku pracy
Jesli zamierzaja Panstwo pracowac dla holenderskiego zleceniodawcy, moze on poprosic Panstwa o oswiadczenie, z którego wynika, ze prowadza Panstwo wlasna dzialalnosc gospodarcza. Jesli mieszkaja Panstwo w Holandii, moga Panstwo zwrócic sie o wydanie takiego oswiadczenia (VAR) do holenderskiego Urzedu Skarbowego. Urzad Skarbowy ocenia wtedy czy kwalifikuja sie Panstwo do otrzymania tego oswiadczenia. Kryteria przedstawiaja sie nastepujaco: dochód, jaki Panstwo uzyskuja, stopien niezaleznosci w pracy, inwestycje w firme, odpowiedzialnosc oraz liczba zleceniodawców. Nie ma obowiazku wnioskowania o niniejsze oswiadczenie, lecz wielu zleceniodawców bedzie nim zainteresowanych.

Status osoby prowadzacej wlasna dzialalnosc gospodarcza
Jako osoba prowadzaca wlasna dzialalnosc gospodarcza maja Panstwo swobode okreslania wlasnych warunków pracy, takich jak np. stawka godzinowa. Dodatkowo musza Panstwo sami zadbac o ubezpieczenia, na przyklad chorobowe, ubezpieczenie na wypadek bezrobocia czy niezdolnosci do pracy. Dodatkowo musza Panstwo samodzielnie odprowadzac zaliczki na poczet podatku dochodowego.

Wiecej informacji
Z pytaniami na temat "Oswiadczenia o stosunku pracy" mozna sie zwrócic do Urzedu Skarbowego, www.belastingdienst.nl, tel.: 0800 0543, z zagranicy +31 555 38 53 85.

Status pracownika zatrudnionego na umowe o prace

Jako osoby zatrudnione na umowe o prace (legalnie) maja Panstwo taki sam status jak zatrudnieni obywatele Holandii. Przysluguja zatem Panstwu te same prawa i obowiazki. Zostaja Panstwo zatrudnieni, gdy zostanie podpisana umowa o prace z holenderskim pracodawca lub gdy pracuja Panstwo za posrednictwem biura posrednictwa pracy. W tych przypadkach obowiazuja Panstwa holenderskie warunki zatrudnienia. Jesli w firmie lub sektorze, w którym Panstwo pracuja obowiazuje uklad zbiorowy, przepisy z ukladu zbiorowego dotycza równiez Panstwa. Jesli tak nie jest, obowiazuja odpowiednie przepisy prawne, na przyklad odnosnie placy minimalnej. W dalszej czesci broszury znajduje sie wiecej informacji na ten temat.

Pracodawca odprowadza za Panstwa podatek dochodowy oraz oplaca skladki ubezpieczenia pracownika. Sa Panstwo ubezpieczeni na wypadek bezrobocia, choroby czy niezdolnosci do pracy.

Status pracownika oddelegowanego do pracy
(Dyrektywa o delegowaniu pracowników)

Jezeli czasowo wykonuja Panstwo prace w Holandii w ramach transgranicznego swiadczenia uslug (delegowanie pracowników), obowiazuja przepisy Dyrektywy o delegowaniu pracowników. Niniejsza dyrektywa europejska jest realizowana wraz z ustawa o warunkach pracy w przypadku pracy transgranicznej (WAGA). Delegowanie moze przyjac trzy formy:

  • Wypozyczenie pracowników do pracy transgranicznej na zasadach kolezenstwa: Sa Panstwo zatrudnieni przez firme we wlasnym kraju. Firma ta wypozycza pracowników holenderskiej firmie powiazanej lub innej firmie nalezacej do tej samej grupy przedsiebiorstw (koncernu);
  • Praca czasowa w ramach transgranicznego swiadczenia uslug: Pracuja Panstwo w firmie we wlasnym kraju. Firma ta otrzymuje zlecenie w Holandii i wykonuje je przy pomocy swoich pracowników, którzy normalnie nie pracuja w Holandii (Panstwo sa tymi pracownikami).
  • Transgraniczne udostepnianie pracowników: zostaja Panstwo rozlokowani lub oddelegowani do Holandii poprzez biuro zajmujace sie posrednictwem pracy lub delegowaniem pracowników z Panstwa kraju;

Jesli zostali Panstwo czasowo oddelegowani do pracy w Holandii, nadrzedna zasada jest to, ze pracuja Panstwo wedlug warunków zatrudnienia obowiazujacych we wlasnym kraju. Jednakze w kilku waznych kwestiach maja Panstwo prawo do warunków zatrudnienia, obowiazujacych w Holandii. Chodzi o:

  • maksymalny wymiar czasu pracy i minimalny czas przerw na odpoczynek;
  • minimalna liczba dni urlopu (platnego);
  • wynagrodzenie (przynajmniej placa minimalna), w tym platne nadgodziny;
  • zasady i warunki pracy podjetej poprzez biuro posrednictwa;
  • przestrzeganie przepisów BHP w miejscu pracy;
  • ochrona kobiet ciezarnych, kobiet krótko po porodzie, ochrona dzieci i mlodziezy;
  • równouprawnienie mezczyzn i kobiet oraz inne przepisy zwiazane z równouprawnieniem.

W tych siedmiu kluczowych sprawach obowiazuja w Holandii konkretne przepisy prawne. Jesli w firmie lub sektorze, gdzie Panstwo pracuja obowiazuje uklad zbiorowy (uznany za ogólnie wiazacy), to w tych kluczowych sprawach obowiazuja przepisy ukladu zbiorowego. Oczywiscie, jesli we wlasnym kraju przepisy w tych kluczowych kwestiach sa korzystniejsze niz w Holandii, pozostaja one w mocy.

Jezeli pracuja Panstwo w Holandii czasowo i moga wykazac, ze w swoim kraju pozostaja ubezpieczeni, nie musza Panstwo odprowadzac w Holandii skladek ubezpieczenia spolecznego. W tym celu powinni Panstwo przedlozyc druk E101. Druk ten mozna uzyskac od instytucji realizujacej ustawe o ubezpieczeniach spolecznych samodzielnie, badz tez moze wnioskowac o niego pracodawca. Wniosek o wydanie druku E101 nie jest obowiazkowy. Oczywiscie nie placac skladek w Holandii nie uzyskuje sie zabezpieczenia socjalnego w Holandii. Jesli w swoim kraju nie przerywa sie placenia skladek emerytalnych, nie musicie Panstwo w takim wypadku oplacac obowiazkowych skladek na fundusze emerytalne w Holandii.

Wiecej informacji oraz zazalenia
Jesli pracuja Panstwo w Holandii wedlug jednego z trzech wyzej wymienionych sposobów delegowania pracowników, a nie otrzymuja Panstwo warunków, do których maja prawo, mozna zlozyc zazalenie do stron ukladu zbiorowego (zwiazki zawodowe lub organizacje pracodawców). Moga one przedsiewziac odpowiednie kroki i wymóc przestrzeganie ukladu zbiorowego. Swoich praw mozna tez dochodzic poprzez holenderski sad polubowny. Porade i pomoc mozna uzyskac za posrednictwem zwiazku zawodowego (www.fnv.nl lub www.cnv.nl) lub Biura Pomocy Prawnej (www.hetjl.nl; tylko w jezyku niderlandzkim). W ostatecznosci sprawe mozna równiez oddac do sadu w swoim kraju.